EUSKALIT-en Kudeaketa Aurreratuko Eredua ezartzen hasi aurretik, erakunde askok galdera bera egiten diote beren buruari: prest al gaude horretarako? Galdera legitimoa da, eta erantzun zehatzagoa merezi du.
MGA ezartzeko prestakuntza ez da tamaina, sektore edo antzinatasun kontua. Baldintza kontua da. Baliabide gutxi eta kudeaketan esperientzia formal gutxi duten erakunde batzuk hobeto kokatuta daude arrakastaz ezartzeko, baliabide gehiago eta historia gehiago duten beste batzuk baino. Diferentzia markatzen duena ez da zer daukaten, baizik eta nola dauden antolatuta horretan lan egiteko.
Momentua ona dela adierazten duten baldintzak
Bada norbait zuzendaritzan bere egiten duena. Ez onartu eta eskuordetzen duen norbait: elkarrizketa gakoetan parte hartzen duen norbait, diagnostikoaren emaitzak irakurri eta horietan oinarrituta erabakiak hartzen dituena. Baldintza hori bete ezean, aurrera doa ezarpena, zuzendaritzak lehentasunezkotzat jotzen duen ezer tokatzen ez den bitartean, eta tokatzen denean gelditzen da.
Denbora errealeko barne-langile bat dago esleituta. MGA ezartzeak arduradun operatibo bat eskatzen du: egunerokoa koordinatuko duen norbait, konpromisoen jarraipena egingo duena eta kanpoko aholkulariarekin harremanetan jarriko dena. Ez da beharrezkoa dedikazio esklusiboa izatea, baina bai denbora erreal eta konstantea. "Beste guztiaz gain" karga murrizketarik gabe eramaten duen pertsona bat arriskuaren seinale da.
Erakundeak dokumentatzeko gaitasuna —eta borondatea— du. MGA berez ez da burokratikoa, baina erabakiak, adierazleak eta emaitzak trazagarriak izateko moduan erregistratuta geratzea eskatzen du. Dokumentatzeko ohiturarik izan ez duten erakundeek ikas dezakete, baina horrek eskatzen duen denborari eta ahaleginari buruz errealistak izatea komeni da.
Benetako prestutasuna dago egungo praktikak berrikusteko. MGA ispilua da: erakundearen kudeaketa nola dagoen erakusten du, ez nola egotea gustatuko litzaiokeen. Dagoeneko ondo egiten dutena baieztatu nahi duten erakundeek balio gutxi lortzen dute prozesutik. Kanpoko begiradak bere praktikak zalantzan jartzeko prest daudenek askoz gehiago lortzen dute, nahiz eta hasieran deserosoa izan.
Perspektiba epe ertainekoa da. Ondo egindako ezarpen batek urtebete eta hiru urte artean behar ditu emaitza bateratuak lortzeko. Hiru hilabeteren buruan emaitza ikusgarriak espero dituzten erakundeak ez dira gustura geratzen, ez prozesuak huts egiten duelako, baizik eta hasieratik itxaropenak ez zeudelako doituta.
Unea ez dela iradokitzen duten seinaleak
Egoera batzuetan, MGA ezartzen hasteak funtzionatzeko aukera gutxi ditu, ez gaitasun faltagatik, baizik eta baldintza faltagatik.
Erakundea krisi moduan dago. Operazioa muturreko presiopean dagoenean —berregituraketa bat, bezero-galera esanguratsu bat, konpondu gabeko barne-gatazka bat—, MGAren ezarpena presarekin lehiatzen da zuzenean, eta beti galtzen du. Ez garrantzitsua ez delako, beharrezko arreta eta energia eskuragarri ez daudelako baizik. Halakoetan, zintzoagoa da egoera egonkortu arte itxarotea.
Interes nagusia diru-laguntza da, ez hobekuntza. Innobideak-Kudeabide programak laguntza ekonomikoa eskaintzen die MGA ezartzen duten erakundeei. Laguntza hori benetakoa da, eta aholkularitzarako sarbidea erraztu dezake. Baina prozesura laguntza ekonomikoagatik soilik hurbiltzen diren erakundeek —kudeaketa hobetzeko benetako asmorik gabe— dokumentazioa lortu ohi dute, ez aldatu. Barne-ekipoaren denbora-kostuak aise gainditzen du onura, atzean hobetzeko asmorik ez badago.
Ez dago inor prest barne arduradun izateko. Ezarpenari buruzko lehen elkarrizketaren ondoren, inork ez badu arduradun operatiboaren rola hartu nahi, horrek argi adierazten du baldintzak ez daudela ezarrita. Zeregin hori ezin du kanpoko aholkulariak bete.
Aurreko saiakera bat egon zen, baina ez zen aztertu. Arrakastarik gabe MGA ezartzen saiatu diren erakundeak eta ez dakite zehazki zergatik jotzen duten patroi berak errepikatzera. Bigarren saiakeraren aurretik, merezi du ulertzea zerk huts egin zuen lehen aldian: diseinukoa izan zen, zuzendaritza-konpromisokoa, gaitasun operatibokoa edo aldatu zen kanpoko zerbaitena. Berrikuspen hori ez da gaitzespena; gauzak beste era batera egiteko oinarria da.
Galdera galderaren atzean
"Prest al gaude?" formulazio okerra izaten da askotan. Galderarik baliagarriena da: zertarako prest zehazki?
Prestaketa ez da bitarra. Ia erakunde bakar bat ere ez dago dena batera egiteko prest. Batzuk prest daude kontrastea —kanpo-diagnostikoa— egiteko, baina ez erabat ezartzeko. Beste batzuk prest daude ereduko elementu bat edo bi sendotasunez ezartzeko, baina ez seiak aldi berean. Beste batzuek dena dute ondo egituratutako ezarpenaren hiru faseak antolatzeko.
Erakundea zertarako dagoen prest zehaztasunez identifikatzea —eta zertarako oraindik ez— da espektatiba errealistak eta emaitza egiaztagarriak dituen prozesua posible egiten duen lana. Lan hori ezin da kanpotik egin, egoera jakin bat ezagutu gabe. Horregatik du hainbesteko garrantzia lehen elkarrizketak.
Zure erakundeak zein baldintza dituen eta lehenbizi lantzeak zein zentzu izango lukeen baloratu nahi baduzu, Landu enpresarekin egindako hasierako bilera da abiapuntua. Hamabost edo hogei minutu nahikoa dira lehen orientazio bat izateko.
